De leukste geschiedenis spellen over de Vikingen en hun ontdekkingsreizen

Stel je voor: je zit met je kinderen aan tafel en ze zijn even helemaal weg van stoere Vikingen en verre reizen.

Je wilt ze iets geven dat niet alleen spannend is, maar ze ook echt iets leert. Niet zomaar een spel dat na een uur in de kast verdwijnt, maar iets dat blijft hangen. Je wilt dat ze voelen hoe het was om in die tijd te leven, hoe ze moesten navigeren zonder GPS en waarom die kralen zo belangrijk waren. Je bent op zoek naar iets tastbaars, iets dat prikkelt en uitdaagt. Dat is precies wat we hier bespreken: de allerleukste manieren om de Vikingwereld tot leven te brengen, gewoon aan je keukentafel of in de klas.

Het Viking kralen spel

Dit is er eentje die je makkelijk zelf in elkaar flanst, maar die zo’n diepe impact heeft. Het is een activiteit die je vaak tegenkomt op scouting-sites, en het is goud waard voor de basisschool.

Je gebruikt gewoon kralen, maar dan met een verhaal. In de Vikingtijd waren kralen niet zomaar sieraden; ze waren betaalmiddel en statussymbool. Een rijke Viking had kralen van glas of barnsteen, een armere had hout of been.

Dit spel draait om handel, reizen en slimme keuzes maken. Hoe werkt het?

Je deelt de kinderen in in ‘ploegen’ of ‘nesten’. Elk nest krijgt een kleur kralen. De bedoeling is om een zo’n lang mogelijke ‘handelsketting’ te maken door te handelen met andere nests. Je begint met een beperkt aantal kralen.

Om aan een andere kleur te komen, moet je een stukje ‘reizen’ en onderhandelen. Misschien geef je drie blauwe kralen voor twee rode, omdat je die rode kleur net nodig hebt voor je ketting.

Zo leren ze rekenen, onderhandelen en plannen. Het is een perfect voorbeeld van leren door te doen, wat heel goed past bij Montessori-principes. Je kunt het nog spannender maken door een ‘handelskaart’ te maken met speciale regels.

Bijvoorbeeld: ‘Als je een barnstenen kraal (geel) hebt, mag je een stukje gratis reizen.’ Of: ‘Een storm op zee (gooi een rode dobbelsteen) kost je drie kralen.’ Zo voeg je de historische context toe van de barre tochten die de Vikingen maakten.

Het spel kost bijna niets, alleen de tijd die je erin steekt en de kralen (die zijn vaak nog geen €5 per zakje). Het is een activiteit voor een middag, maar de gesprekken die eruit voortkomen over handel en ontdekking zijn goud. Voor de allerjongsten, de bevers bij scouting of kleuters op school, kun je dit spel enorm vereenvoudigen.

Thema introductie bevers

Je hoeft niet te handelen, maar draait om fijne motoriek en herkenning. Je maakt een ‘Vikingketting’ door kralen te rijgen.

Elk type kraal (hout, plastic, metaal) vertelt een stukje van het verhaal. ‘Dit is een houten kraal, die vond een Viking in het bos. En dit is een blauwe glaskraal, die kochten ze ver weg.’ Zo bouw je het verhaal op.

De kinderen leren materiaalherkenning en krijgen een beeld van de wereldreizen die Vikingen maakten, terwijl ze druk bezig zijn met hun fijne motoriek. Een simpel rijgdraadje en een bak kralen is alles wat je nodig hebt, voor minder dan €10 ben je klaar.

Er was misschien eens 2 door Kamiel De Bruyne , Yarne Daeren

Spellen zijn fantastisch, maar soms wil je gewoon even heerlijk verdwalen in een verhaal. Dit boek is een juweeltje voor kinderen die net wat verder willen kijken dan de standaard Viking-vertellingen.

Het is geen droog geschiedenisboek, maar een bundeling van sprookjes en mythen die je meenemen in de belevingswereld van toen. De schrijvers weten de magie van de Noordse mythologie te vangen en toegankelijk te maken voor kinderen vanaf een jaar of 8. Het is perfect om voor te lezen of om zelf te lezen als je net een beetje de smaak te pakken hebt.

Wat dit boek zo speciaal maakt, is de combinatie van avontuur en historische context.

Je leest niet alleen over Thor en Odin, maar ook over de dagelijkse dingen die kinderen bezighielden. Hoe speelden ze? Waar waren ze bang voor? Het sluit naadloos aan bij de nieuwsgierigheid die kinderen hebben na het spelen van een spel als het Viking kralen spel.

Ze willen weten: waarom waren die goden zo belangrijk voor de reizigers op zee? Dit boek geeft die antwoorden, verpakt in prachtige verhalen.

Je vindt het terug op sites die zich richten op leesbevordering, een essentieel onderdeel van de ontwikkeling.

Volg Leesbevordering in de klas!

De prijs van een dergelijk boek ligt meestal tussen de €15 en €20. Het is een investering in hun beeldvorming en woordenschat. Het leert ze dat geschiedenis niet alleen bestaat uit data en oorlogen, maar ook uit verhalen, dromen en angsten. Dat maakt het tot een onmisbaar leermiddel, naast de meer actieve STEM-activiteiten.

Het is het perfecte cadeau voor een kind dat net ontdekt heeft dat lezen ook spannend kan zijn. Als je eenmaal de smaak te pakken hebt, is het goed om te weten dat er hele communities bestaan die je kunnen helpen.

Websites die zich volledig richten op leesbevordering in de klas zijn een schat aan informatie. Ze bieden niet alleen boekentips, maar ook lessuggesties, werkbladen en manieren om lezen te koppelen aan andere vakken. Denk aan een creatieve schrijfopdracht na het lezen van een Viking-verhaal, of leuke taalspellen voor het oefenen van de spelling van leenwoorden, of een tekenopdracht waarin ze hun eigen mythe verzinnen.

Deze sites begrijpen dat lezen de basis is voor bijna alles. Ze laten zien hoe je met de juiste boeken de woordenschat over specifieke onderwerpen uitbreidt en bieden daarnaast leuke taalspellen voor de verleden tijd om de taalvaardigheid spelenderwijs te versterken.

Ze werken vaak samen met scholen en bibliotheken om lezen echt een feestje te maken. Het is een plek waar je als leerkracht of ouder makkelijk een heel project mee kunt vullen. Je kunt er materialen vinden die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen, van spannende avonturen tot grappige verhalen. Zo maak je van lezen geen verplichting, maar een avontuur.

Meer boeken die je meenemen op reis

Naast de genoemde bundel zijn er nog veel meer pareltjes te vinden die de Vikingtijd tot leven brengen. Een aanrader is ‘Tiril en de toverdrank’ van Bette Westera.

Dit verhaal speelt zich af in de Noordse mythologie en is een spannend avontuur voor kinderen die houden van magie en heldendaden. Het laat de wereld van de goden en helden op een toegankelijke manier zien, perfect om de interesse te wekken voor de verhalen die Vikingen vertelden rond het kampvuur. Voor de wat oudere kinderen die houden van actie is ‘Ontsnapt!’ van Helen van Vliet, Ineke Kraijo en Marlies Verhelst een aanrader.

Dit is een graphic novel, dus een stripverhaal, wat een geweldig medium is voor kinderen die minder graag lezen.

De beelden helpen het verhaal en de historische context te begrijpen. Het voelt als een spel, maar dan op papier. De tekenstijl is vaak dynamisch en past perfect bij het ruige leven van Vikingen. Prijs ligt rond de €15, een koopje voor zoveel leesplezier.

En dan is er nog ‘Noorse mythen’ van Jeffrey Alan Love en Kevin Crossley-Holland. Dit is een prachtig geïllustreerd boek dat de klassieke verhalen over Odin, Thor en Loki vertelt.

De illustraties zijn vaak donker en krachtig, precies passend bij de sfeer van de mythen. Het is een boek dat je niet alleen leest, maar dat je bewondert. Het is een klassieker geworden en een perfecte introductie tot de verhalen die de Viking-cultuur hebben gevormd. Het is iets duurder, rond de €20-€25, maar het is een boek dat een leven lang meegaat.

Spellen die de ontdekkingsreis simuleren

Naast lezen en knutselen zijn er natuurlijk ook beste educatieve spellen over de prehistorie en de hunebedbouwers die de Viking-ontdekkingsreis centraal stellen. Deze spellen vallen vaak in de categorie ‘STEM’ (Science, Technology, Engineering, Math) omdat ze logisch nadenken, planning en strategie vragen. Ze zijn perfect voor in de klas of voor een speelavondje thuis.

Ze leren kinderen niet alleen over geschiedenis, maar ook over samenwerken en problemen oplossen.

Een fantastisch voorbeeld is het boek ‘Storm en de uitvinding van het voetbal’ van Jan Birck. Hoewel de titel over voetbal gaat, is het een verhaal over een Viking-jongen die met zijn inventiviteit de wereld verandert.

Het draait om creativiteit en doorzettingsvermogen, eigenschappen die elke ontdekker nodig heeft. Het is een modern verhaal met een historisch tintje, waardoor het heel toegankelijk is. Het prikkelt de fantasie om zelf oplossingen te bedenken voor problemen, een echte STEM-mentaliteit.

Voor de echte gamers is er ‘Poptropica 1 – Het geheim van de landkaart’ van Jack Chabert en Kory Merritt.

Deze serie is gebaseerd op een enorm populair online spel, maar het boek staat op zichzelf. Het avontuur draait om het ontcijferen van een oude landkaart en het oplossen van mysteries. Dit is precies wat Vikingen deden: navigeren met de sterren en kaarten die ze zelf tekenden. Het leert kinderen over oriëntatie, logisch redeneren en het belang van kennis.

Het is een brug tussen de digitale wereld en de geschiedenis, en kost ongeveer €12. Een perfect cadeau voor een kind dat van puzzelen houdt.

Praktische tips voor een onvergetelijk Viking-avontuur

Wil je aan de slag? Hier zijn een paar concrete tips om het maximale uit deze ideeën te halen.

• Combineer activiteiten: Speel het Viking kralen spel en lees daarna een hoofdstuk uit een van de boeken. De kinderen zien direct waar de verhalen vandaan komen.
• Maak het tastbaar: Gebruik echte materialen. Zoek naar barnsteen-kralen of houten kralen. Laat ze voelen hoe verschillend die zijn. Dat maakt de geschiedenis ineens echt.
• Focus op het proces, niet op het resultaat: Het gaat er niet om wie de langste ketting maakt. Het gaat om de gesprekken over handel, de vragen die gesteld worden en het plezier in het verzinnen van verhalen.
• Gebruik de juiste tools: Voor de jongsten zijn simpele rijgdraden en grote kralen (vanaf €5) voldoende. Voor oudere kinderen kun je een uitgebreider pakket kopen (rond €15) met speciale sluitingen en kleinere kralen voor extra uitdaging.
• Lees voor, elke dag: Een hoofdstuk per dag houdt de spanning erin. Kies boeken die passen bij de leeftijd en interesse. Vanaf €12 heb je al een prachtig boek dat een hele week leesplezier geeft.

Het draait allemaal om de combinatie van doen, lezen en beleven. Met deze mix van speelgoed, boeken en activiteiten creëer je een leeromgeving die vanzelf ontstaat. Je kinderen leren over geschiedenis, ontwikkelen hun fijne motoriek en oefenen met STEM-vaardigheden, allemaal zonder dat het aanvoelt als school.

Het voelt als een avontuur. En dat is precies wat goede educatie hoort te zijn.